Wszystko w systemie do zarządzania nieruchomościami kręci się wokół lokalu. To do niego przypisujesz właściciela, jego metraż, liczniki i opłaty. Bez lokalu nie ma czego rozliczać ani komu wystawić naliczenia. Dlatego zanim uczeń kierunku technik gospodarki nieruchomościami nauczy się liczyć zaliczki czy rozliczać wodę, musi umieć zbudować ten fundament: dodać lokal i przypisać do niego właściciela. Poniżej gotowe ćwiczenie na system Weles3, które przeprowadzi klasę przez cały ten proces, od wpisania numeru mieszkania po komplet danych i liczników.
Powiązanie z podstawą programową
Ćwiczenie realizuje efekty kształcenia z obszaru EKA.09.3 (udział w czynnościach przejmowania nieruchomości w zarządzanie) i EKA.09.4 (obsługa administracyjna nieruchomości z uwzględnieniem technologii cyfrowych). Uczeń tworzy ewidencję lokali, przypisuje właścicieli i wprowadza dane nieruchomości w programie branżowym.
Po co zarządca dodaje lokal?
Wydawałoby się, że lokale w budynku są raz na zawsze i nikt ich nie „dodaje". W praktyce zarządca robi to częściej, niż myślisz. Przejmuje nową wspólnotę i wprowadza do systemu wszystkie mieszkania. Deweloper oddaje kolejny etap inwestycji, dochodzą nowe lokale. Ktoś dzieli duże mieszkanie na dwa albo wykupuje lokal od gminy, który wcześniej figurował w jednym zbiorczym wpisie. Za każdym razem trzeba założyć nowy lokal, opisać go i przypisać właściciela.
W systemie Weles3 lokal to element, do którego podpina się wszystko inne. Mieszkania są elementami, do których przydzielamy dane i liczniki oraz definiujemy naliczenia. I jest jeden warunek, o którym uczniowie muszą pamiętać od początku: dopóki do lokalu nie dodasz właściciela lub innego odbiorcy, lokal nie pokaże się w systemie. Sam numer mieszkania to za mało, żeby zaczął istnieć w strukturze wspólnoty.
Zacznij od porządku w numeracji
Zanim uczniowie klikną cokolwiek, warto poświęcić chwilę na numerację lokali. To nie jest fanaberia, tylko coś, co ratuje zarządcę przed bałaganem, gdy wspólnota rośnie. Weles3 sugeruje prostą zasadę: numer zaczynasz od litery, która mówi, czym jest lokal, a potem dajesz numer z zerem wiodącym.
Jak numerować lokale w Weles3
M01 M02 M03- mieszkania (gdy jest ich mniej niż 99)M001 M002 M003- mieszkania (gdy jest ich ponad sto)G01 G02- garażeLU01 LU02- lokale użytkoweP01 P02 P03- pożytki
System umery lokali system sortuje alfabetycznie. Druga zasada: w obrębie jednej wspólnoty numer lokalu musi być unikalny. Nie mogą istnieć dwa „M01". To dobry moment, żeby zapytać klasę, co zrobić, gdy stary właściciel sprzedaje mieszkanie, a nowy przejmuje ten sam numer. Odpowiedź podpowiada dokumentacja: staremu lokalowi dokleja się na chwilę literę S, żeby dało się obok założyć nowy.
Nasza przykładowa sytuacja
Zadanie: nowy lokal w „Klonowej 12"
Do wspólnoty, na której klasa ćwiczyła już rozliczanie mediów, deweloper oddał nowe mieszkanie na poddaszu. Trzeba wprowadzić je do systemu.
Lokal: M09, powierzchnia 54,20 m², udział w nieruchomości wspólnej odpowiedni do metrażu, jeden mieszkaniec.
Właściciel: Anna Kowalska, adres korespondencyjny, e-mail i telefon z karty przekazania.
Liczniki: zimna woda, ciepła woda i ciepłomierz, wszystkie z odczytem początkowym z protokołu odbioru.
Krok pierwszy: załóż lokal
Uczniowie logują się do Weles3 i otwierają swoją wspólnotę. Zakładanie lokalu jest krótkie. Wchodzą w zakładkę Administracja → menu Zasoby → Edytuj mieszkania, klikają Nowy, w polu Nazwa wpisują numer lokalu (u nas M09), a w polu Informacja mogą dodać notatkę, na przykład „mieszkanie na poddaszu", albo zostawić puste. Na koniec klikają Utwórz.
I tu pojawia się moment, który dla uczniów bywa zaskakujący: lokal się nie pokazał. Nie ma go na liście struktury. To nie błąd, tylko właśnie ta zasada, o której była mowa: sam lokal bez odbiorcy nie istnieje dla systemu. Zaraz to naprawimy.
Krok drugi: przypisz do lokalu właściciela
Teraz najważniejsze, bo to dopiero ożywi lokal. Uczniowie przechodzą do zakładki Administracja → menu Zasoby → Edytuj właścicieli. W polu Lokal wybierają świeżo utworzony M09, w polu Data podają datę, od której zaczynają się dokumenty i opłaty (zwykle pierwszy dzień miesiąca), a w polu Operacja wybierają Nowy właściciel.
Potem uzupełniają dane osoby. W polu Nazwa wpisują imię i nazwisko, i tu ważny szczegół z dokumentacji: zawsze w kolejności imię, potem nazwisko, nigdy odwrotnie, i bez spacji na końcu. „Anna Kowalska", nie „Kowalska Anna". W polu Klucz podają skróconą nazwę, zwykle samo nazwisko, bo to ono wyświetla się przy numerze lokalu na listach. Dalej adres, e-mail i telefon, jeśli właściciel zgodził się na kontakt elektroniczny. Numer telefonu wpisują w formacie 123456789, bez myślników i bez +48. Na końcu klikają Dodaj, a potem Zatwierdź.
Dopiero teraz M09 pojawia się w strukturze wspólnoty, z nazwiskiem właścicielki obok numeru. Lokal ożył.
Wariant dla ambitnych: współwłaściciele
Jeśli mieszkanie należy do dwóch osób, na przykład małżeństwa, pierwszą dodajesz jako Właściciel główny, a drugą, bez zamykania okna, jako Współwłaściciel z wpisanym udziałem (np. 50). System sam odejmie ten udział od właściciela głównego, więc nie trzeba niczego dopełniać do stu procent. Każdy ze współwłaścicieli dostanie własny dokument z opłatami, już przeliczonymi przez jego udział.
Krok trzeci: dodaj dane lokalu
Lokal istnieje, ma właściciela, ale system wciąż nie wie, ile mieszkanie ma metrów ani jaki ma udział w nieruchomości wspólnej. Bez tych danych nie naliczy opłat. Uczniowie wchodzą w zakładkę Administracja → menu Zasoby → Edytuj dane. W polu Lokal wybierają M09, w polu Dana wskazują daną (np. powierzchnię), w polu Data podają datę, od której dana obowiązuje, a w polu Wartość wpisują liczbę (54,20). Klikają Dodaj i powtarzają to dla każdej kolejnej danej: udziału, liczby osób, powierzchni komórki lokatorskiej, jeśli taka jest. Na koniec Zapisz.
Warto uczulić klasę na jeden nawyk z dokumentacji: przy wartościach liczbowych nie dopisuje się jednostki. Wpisujemy „54,20", a nie „54,20 m²", bo wiadomo, że powierzchnia jest w metrach. System oczekuje samej liczby.
Krok czwarty: dołóż liczniki
Ostatni element to liczniki, bo bez nich nie da się później rozliczyć wody ani ciepła. Uczniowie przechodzą do zakładki Administracja → menu Zasoby → Edytuj liczniki i klikają Nowy. Wybierają lokal M09, wskazują Grupę liczników i Typ licznika (zimna woda, ciepła woda, ciepłomierz), w polu Numer wpisują numer fabryczny licznika, maksymalnie dwanaście znaków i bez zer wiodących. W polu Data założenia podają datę przekazania lokalu, w polu Data legalizacji datę przyszłej legalizacji licznika, a w polu Odczyt wartość początkową z protokołu odbioru. Klikają Utwórz i powtarzają dla każdego licznika.
Kiedy liczniki są na miejscu, lokal jest kompletny. Ma numer, właściciela, metraż z udziałem i liczniki gotowe do odczytów. Od tej chwili można na nim naliczać zaliczki, a za pół roku rozliczyć media.
Kolejność, której nie wolno odwracać
Najpierw lokal, potem właściciel, dopiero później dane i liczniki. Jeśli uczeń spróbuje dodać dane do lokalu, którego nie widać w strukturze, po prostu go nie znajdzie na liście, bo bez właściciela lokal dla systemu nie istnieje. Ta kolejność to najczęstsze źródło zamieszania na pierwszych zajęciach.
Jak sprawdzić, czy się udało
Na koniec dobrze jest zweryfikować swoją pracę, tak jak zrobiłby to zarządca po wprowadzeniu nowego lokalu. Uczeń klika na M09 w strukturze i korzysta z przycisków Dane oraz Liczniki, żeby zobaczyć, czy wszystko się zgadza: czy jest powierzchnia, udział, liczba osób, czy liczniki mają poprawne numery i odczyty początkowe. Można też zajrzeć do wydruku Inf. osób/mieszkań w menu Funkcje → Wydruki → zakładka Zasób, który pokaże notatki wpisane w polu Informacja. Jeśli wszystko jest na swoim miejscu, lokal jest gotowy do pracy.
Warianty ćwiczenia
Ćwiczenie da się rozłożyć na różne poziomy. Z młodszą klasą zatrzymaj się na dwóch pierwszych krokach: załóż lokal i dodaj właściciela, żeby uczniowie zobaczyli, jak mieszkanie pojawia się w strukturze. Ze starszymi dołóż dane i liczniki, czyli pełny lokal gotowy do naliczeń. Dla ambitnych są tematy z życia zarządcy: dodanie współwłaścicieli z podziałem udziałów, założenie lokalu użytkowego albo pożytku (miejsce reklamowe, maszt antenowy), gdzie numeracja zaczyna się od LU lub P i dochodzi osobna struktura. Każdy z tych scenariuszy jest opisany krok po kroku w dokumentacji na doc.weles3.pl.
Na rozgrzewkę
Załóż lokal i dodaj właściciela. Zobacz, jak pojawia się w strukturze. Około 30 minut.
Pełny lokal
Lokal, właściciel, dane i liczniki. Mieszkanie gotowe do naliczeń. Około 45 minut.
Dla ambitnych
Współwłaściciele z udziałami, lokal użytkowy, pożytek. Dwie lekcje.
Dlaczego to ważne ćwiczenie
Dodawanie lokalu wygląda na banał, ale to właśnie ono buduje wszystko, co dzieje się później w systemie. Zła numeracja, brak właściciela albo pomylony metraż odbiją się echem przy pierwszym naliczeniu i pierwszym rozliczeniu. Uczeń, który raz przejdzie tę drogę świadomie, zrozumie logikę całego programu: że wszystko wisi na lokalu, a lokal ożywa dopiero z właścicielem. To fundament, na którym stoi cała reszta pracy zarządcy.
System Weles3, który szkoły dostają w ramach programu Weles3 dla Szkół, ma wgraną bazę dydaktyczną z gotowymi wspólnotami. Uczeń może w niej zakładać lokale, dodawać właścicieli i ćwiczyć do woli, bez ryzyka, że coś popsuje w prawdziwych danych. Jeśli chcesz mieć taki system w swojej szkole, napisz do nas przez formularz kontaktowy.